Wat is het verschil tussen de MVB voor de herkomstlocatie en de ontvangende bodem?
Gepubliceerd: mei 2026 | Leestijd: ca. 9 minuten | Regelgeving: Bbk, Rbk 2022, Bal art. 4.1272
Management samenvatting
De MVB voor de herkomstlocatie legt vast wat u toepast: de kwaliteitsklasse van de vrijkomende of geleverde grond. De MVB voor de ontvangende bodem legt vast waar u het toepast: de kwaliteitsklasse van de locatie. Samen vormen ze de grondslag voor de 'dubbele toets'. Beide verklaringen zijn in de meeste gevallen verplicht. Ze zijn gebaseerd op verschillende bewijsmiddelen en vallen onder verschillende hoofdstukken van de Regeling bodemkwaliteit 2022.
1) MVB herkomstlocatie en ontvangende bodem
Bij grondverzet worden twee verklaringen verlangd. Veel initiatiefnemers leveren er maar één in en dan vrijwel altijd die voor de grond zelf. De MVB voor de ontvangende bodem wordt vergeten, niet begrepen, of bewust weggelaten in de veronderstelling dat hij niet nodig is. Het gevolg: de informatieplicht in het DSO wordt afgekeurd, de werkzaamheden mogen niet starten en er moet een nieuwe, complete melding worden ingediend. Dit artikel legt uit waarom beide verklaringen bestaan, hoe ze van elkaar verschillen, en hoe u ze samen correct toepast.
De twee verklaringen zijn niet uitwisselbaar. Ze hebben een andere bewijsmiddelenbasis, een andere afgever, andere verplichte inhoud, en staan in verschillende hoofdstukken van de Regeling bodemkwaliteit 2022. Een partijkeuring kan wel grondslag zijn voor de MVB van de herkomstlocatie, maar nooit voor de MVB van de ontvangende bodem. Omgekeerd geldt hetzelfde.
2) Vergelijkingstabel: herkomstlocatie vs. ontvangende bodem
Kenmerk | MVB herkomstlocatie | MVB ontvangende bodem |
Wat legt het vast? | Kwaliteit van de grond die vrijkomt of geleverd wordt | Kwaliteit van de locatie waarop grond wordt toegepast |
Juridische term | Partij grond / baggerspecie (herkomstlocatie / ontgravingslocatie) | Ontvangende (water)bodem (toepassingslocatie) |
Hoofdstuk Rbk 2022 | Hoofdstuk 5 | Hoofdstuk 7 |
Beschikbare MVB-typen | Type 1 (partijkeuring), 2 (erkende kwaliteitsverklaring), 3 (fabrikant-eigenverklaring), 4 (bodemonderzoek), 5 (bodemkwaliteitskaart) | Type 4 (bodemonderzoek), 5 (bodemkwaliteitskaart) |
Wie geeft de MVB af? | Ontdoener, eigenaar of iemand in hun opdracht (bij type 1, 4, 5); erkende producent (type 2, 3) | Eigenaar van de toepassingslocatie of iemand in diens opdracht |
Wat staat er minimaal in? | Type MVB, kwaliteitsklasse grond, kwaliteitsklasse baggerspecie, concentraties relevante stoffen, herkomst, hoeveelheid in ton, verwijzing onderzoeksrapport | Kwaliteitsklasse ontvangende bodem, verwijzing onderzoeksrapport of BKK-referentie, NEN 5725-conclusie bij BKK |
Uitzonderingen (niet verplicht) | Geen — altijd verplicht bij informatieplicht (tenzij geen informatieplicht) | Grond klasse landbouw/natuur, GBT, verspreiden baggerspecie |
Bewaartermijn | Minimaal 5 jaar na opstelling | Minimaal 5 jaar na opstelling |
3) De MVB voor de herkomstlocatie
De milieuverklaring bodemkwaliteit voor de herkomstlocatie, ook wel aangeduid als de MVB voor de toe te passen grond of de ontgravingslocatie, beschrijft de milieuhygiënische kwaliteit van de partij grond of baggerspecie die u wilt toepassen. Dit is de meest bekende van de twee verklaringen.
Op basis van welk bewijsmiddel?
Alle vijf typen MVB zijn beschikbaar voor de herkomstlocatie:
Type 1 (partijkeuring, AP04): het meest gebruikte type voor vrijkomende grond
Type 2 (erkende kwaliteitsverklaring): voor erkende producenten onder een BRL
Type 3 (fabrikant-eigenverklaring): voor erkende producenten met toelatingsonderzoek
Type 4 (bodemonderzoek, NEN 5740/NEN 5720): wanneer geen partijkeuring maar bodemonderzoek beschikbaar is
Type 5 (bodemkwaliteitskaart): wanneer de locatie binnen het beheergebied van een geldige BKK valt en het NEN 5725-vooronderzoek de locatie niet-verdacht verklaart
Op grond van artikel 25d Bbk en hoofdstuk 5 van de Rbk 2022 vermeldt de MVB voor de herkomstlocatie:
Verplicht element | Wettelijke grondslag |
Type milieuverklaring bodemkwaliteit (1 t/m 5) | Artikel 25d lid 2 Bbk |
Kwaliteitsklasse grond (landbouw/natuur, wonen, industrie, matig of sterk verontreinigd) | Artikel 25d lid 2 Bbk |
Kwaliteitsklasse baggerspecie waarmee kwaliteit overeenkomt | Artikel 25d lid 2 Bbk |
Concentraties van relevante verontreinigende stoffen (niet klasse-bepalend maar aangetroffen) | Artikel 25d lid 2 Bbk |
Herkomst van de grond (locatieaanduiding) | Artikel 25d lid 2 Bbk + Rbk 2022 hfdst. 5 |
Hoeveelheid grond in ton | Artikel 25d lid 2 Bbk |
Verwijzing naar onderzoeksrapport (rapportnummer, datum) | Rbk 2022 hfdst. 5 |
Naam, adres en handtekening van de afgever | Rbk 2022 hfdst. 5 |
Datum van afgifte | Rbk 2022 hfdst. 5 |
PFAS-gehalten (bij verdachte locatie of PFAS-gevoelig gebied) | Handelingskader PFAS 2023 |
Beperkingstekst art. 5.32 Rbk 2022 (bij MVB type 5) | Artikel 5.36 Rbk 2022 |
Wie stelt de MVB herkomstlocatie op?
Voor de typen 1, 4 en 5 mag de MVB worden afgegeven door de ontdoener, eigenaar of iemand die in opdracht voor hen werkt. Een erkenning bodemkwaliteit is alleen vereist voor het veldwerk en de chemische analyse, niet voor het opstellen van de verklaring zelf. Voor type 2 (erkende kwaliteitsverklaring) en type 3 (fabrikant-eigenverklaring) is uitsluitend de erkende producent bevoegd afgever.
4) De MVB voor de ontvangende bodem
De milieuverklaring bodemkwaliteit voor de ontvangende bodem (ook wel aangeduid als de MVB ontvangende bodem of de toepassingslocatieverklaring) beschrijft de milieuhygiënische kwaliteit van de locatie waarop u de grond gaat toepassen. Dit is de verklaring die in de praktijk het meest wordt vergeten.
Op basis van welk bewijsmiddel?
Voor de ontvangende bodem zijn slechts twee typen MVB beschikbaar, een wezenlijk verschil met de herkomstlocatie:
Type 4 : Bodemonderzoek (NEN 5740): Wanneer er geen geldige bodemkwaliteitskaart beschikbaar is voor de toepassingslocatie, of wanneer de locatie niet binnen het beheergebied valt, of wanneer het NEN 5725-vooronderzoek de locatie als verdacht aanmerkt. Het bodemonderzoek wordt uitgevoerd conform NEN 5740 en toetst de ontvangende bodem op de kwaliteitsklassen wonen of industrie.
Type 5 : Bodemkwaliteitskaart: Wanneer de toepassingslocatie aantoonbaar binnen het beheergebied van een door de gemeente vastgestelde BKK valt én een NEN 5725-vooronderzoek (aanleiding C) heeft aangetoond dat de locatie niet verdacht is. De BKK geeft dan de kwaliteitsklasse van de ontvangende bodem per zone aan. |
Verplichte inhoud
Op grond van artikel 25d Bbk en paragraaf 7.2 (artikelen 7.16–7.17) van de Rbk 2022 vermeldt de MVB voor de ontvangende bodem:
Verplicht element | Wettelijke grondslag |
Type milieuverklaring bodemkwaliteit (type 4 of type 5) | Artikel 25d Bbk + Rbk 2022 hfdst. 7 |
Kwaliteitsklasse van de ontvangende bodem (landbouw/natuur, wonen of industrie) | Artikel 25d Bbk + Rbk 2022 hfdst. 7 |
Verwijzing naar onderzoeksrapport (NEN 5740) of BKK-referentie | Rbk 2022 art. 7.16–7.17 |
Naam, versie en datum van de bodemkwaliteitskaart (bij type 5) | Rbk 2022 art. 7.17 |
Zone en bodemlaag in de BKK voor de toepassingslocatie (bij type 5) | Rbk 2022 art. 7.17 |
Conclusie NEN 5725-vooronderzoek: BKK representatief? (bij type 5) | Rbk 2022 art. 7.16 |
Nauwkeurige aanduiding toepassingslocatie (adres + coördinaten) | Rbk 2022 art. 7.17 |
Naam, adres en handtekening van de afgever | Rbk 2022 hfdst. 7 |
Datum van afgifte | Rbk 2022 hfdst. 7 |
Wie stelt de MVB ontvangende bodem op?
De eigenaar van de toepassingslocatie of iemand die in diens opdracht werkt. In de meeste gevallen is dit de initiatiefnemer van het project (opdrachtgever of aannemer) of een milieu-adviseur. Er is geen erkenningsverplichting voor het opstellen van de verklaring zelf, maar het onderliggende bodemonderzoek (type 4) moet worden uitgevoerd door een erkende instantie. Sjablonen voor de MVB ontvangende bodem zijn beschikbaar via verschillende omgevingsdiensten, waaronder OZHZ en Omgevingsdienst Midden-Holland.
5) Praktijkvoorbeelden
Woonwijk met schone bodem
Bodemfunctieklasse: wonen. Kwaliteitsklasse ontvangende bodem: landbouw/natuur (schoon). Toepassingseis via dubbele toets: landbouw/natuur (strengste). Conclusie: alleen grond van klasse landbouw/natuur mag worden toegepast, ook al is de functie wonen. Dit is een veelgemaakte misvatting: 'woonklasse grond op een woonbestemming' is niet automatisch toegestaan als de bodem zelf schoner is.
Industriegebied met verontreinigde bodem
Bodemfunctieklasse: industrie. Kwaliteitsklasse ontvangende bodem: wonen (de bodem is feitelijk schoner dan de functie vereist). Toepassingseis: wonen (strengste: de feitelijke bodemkwaliteit is beperkend). Conclusie: grond van klasse wonen of beter mag worden toegepast. Grond van klasse industrie is níet toegestaan, hoewel de bestemming industrie is.
Wegberm (industrie/landbouw)
Bodemfunctieklasse: industrie (wegberm). Kwaliteitsklasse ontvangende bodem: industrie. Toepassingseis: industrie. Conclusie: grond van klasse industrie of beter (wonen, landbouw/natuur) mag worden toegepast. Dit is een van de weinige situaties waar grond van klasse industrie vrij toepasbaar is.
6) Wanneer is de MVB ontvangende bodem niet verplicht?
Er zijn drie wettelijke uitzonderingen op de verplichting om de MVB van de ontvangende bodem bij de informatieplicht te voegen (artikel 4.1267 Bal). Belangrijk: ook in deze gevallen moet u de MVB altijd beschikbaar hebben — u hoeft hem alleen niet actief in te dienen.
Uitzondering 1: Toepassen van grond met kwaliteitsklasse landbouw/natuur (schone grond). De grond is zo schoon dat de ontvangende bodem er per definitie niet slechter van wordt.
Uitzondering 2: Grootschalige bodemtoepassing (GBT) conform artikel 4.1274 Bal — bijvoorbeeld dijk- en wegophoging op grote schaal. Hiervoor gelden apart genoemde kwaliteitseisen.
Uitzondering 3: Verspreiden van baggerspecie op aangrenzend perceel (weilanddepot) conform artikel 4.1269 lid 3 Bal. De verspreiding vindt plaats in de directe omgeving van de watergang waaruit de bagger afkomstig is. |
Let op: bij het verspreiden van baggerspecie op aangrenzend perceel geldt dat de MVB van de ontvangende bodem weliswaar niet hoeft te worden ingediend, maar u moet altijd een MVB van de baggerspecie zelf hebben.
7) Gronddocs: beide MVB's automatisch gegenereerd
Gronddocs, de AI-tool van Getzed, genereert automatisch zowel de MVB voor de herkomstlocatie als de MVB voor de ontvangende bodem, op basis van uw ingevoerde onderzoeksdocumenten. De tool past automatisch het juiste MVB-type toe (partijkeuring, BKK of bodemonderzoek), voert de dubbele toets uit op basis van de opgegeven locatiegegevens en geeft een directe conclusie of toepassing op de beoogde locatie is toegestaan.
Gronddocs signaleert proactief:
Vraag een gratis demonstratie aan via getzed.nl of via de mail info@getzed.nl |
Opmerkingen