Wanneer heb ik een milieuverklaring bodemkwaliteit (MVB) nodig?
Bijgewerkt op: 12 mei
FAQ Blog | Grondverzet & Omgevingswet | Gepubliceerd: mei 2026 | Leestijd: ca. 7 minuten | Regelgeving: Bal, Bbk, Rbk 2022
Degene die een partij grond of baggerspecie toepast, moet een milieuverklaring bodemkwaliteit hebben. In de meeste gevallen zijn twee MVB's verplicht: één voor de toe te passen partij grond (herkomstlocatie) en één voor de ontvangende bodem (toepassingslocatie). Er zijn uitzonderingen, maar ook die moet u kennen, want een vergissing leidt tot een ongeldige melding of handhaving. Omgevingswet
De hoofdregel: MVB verplicht bij elke functionele toepassing
Een milieuverklaring bodemkwaliteit is noodzakelijk om de partij te mogen toepassen overeenkomstig het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). De milieuverklaring bodemkwaliteit koppelt de informatie over de kwaliteit van de partij aan de onderzoeken en informatie die daaraan ten grondslag liggen. IPLO
Het begrip 'functionele toepassing' is hierbij essentieel. Grond die tijdelijk wordt opgeslagen maar niet wordt toegepast valt niet altijd onder de meldplicht. Grond die wordt gebruikt in een werk — als ophoogmateriaal, als afdeklaag, in een weg of waterkering — valt er wel onder.
Onder de Omgevingswet is een partijkeuring of certificaat alleen niet langer voldoende. Bij het indienen van een informatieplicht voor het toepassen van grond moet u een milieuverklaring bodemkwaliteit meesturen. Zowel voor de toe te passen grond als voor de ontvangende bodem. U moet minimaal twee documenten indienen. Ontbreken deze of zijn ze niet volledig? Dan kan uw informatieplicht worden afgekeurd. OZHZ
Overzichtstabel: wanneer wel en wanneer geen MVB?
Situatie | MVB verplicht? | Grondslag |
Toepassen grond klasse wonen of industrie | Ja — MVB grond + MVB ontvangende bodem | Art. 4.1265 Bal |
Toepassen grond klasse landbouw/natuur ≤ 50 m³ | Geen melding, geen MVB hoeft te worden ingediend | Art. 4.1267 Bal |
Toepassen grond klasse landbouw/natuur > 50 m³ | Ja — MVB grond; MVB ontvangende bodem niet verplicht | Art. 4.1267 Bal |
Toepassen grond klasse matig of sterk verontreinigd | Ja — MVB grond + MVB ontvangende bodem; melding 4 weken vooraf | Art. 4.1265 Bal |
Toepassen van baggerspecie | Ja — MVB baggerspecie + MVB ontvangende (water)bodem | Art. 4.1265 Bal |
Verspreiden baggerspecie op aangrenzend perceel | Ja — MVB baggerspecie; MVB ontvangende bodem niet vereist | Art. 4.1267 Bal |
Grootschalige bodemtoepassing (GBT) | Ja — MVB grond; MVB ontvangende bodem niet vereist | Art. 4.1274 Bal |
Toepassen bouwstoffen (AVI-bodemas, immobilisaat) | Ja — MVB bouwstof; informatieplicht 4 weken vooraf | Art. 4.1265 Bal |
Particulier ≤ 25 m³, niet voor beroep of bedrijf | Nee — uitzondering | Art. 4.1267 Bal |
Tijdelijk uitplaatsen eigen grond, terug op zelfde locatie | Nee — mits alle voorwaarden voldaan | Art. 4.1267 Bal |
MVB voor de ontvangende bodem: wanneer wél en wanneer niet?
Voor de meeste toepassingen van grond of baggerspecie is het noodzakelijk om voor het bepalen van de kwaliteitseisen aan grond of baggerspecie, ook de kwaliteit van de ontvangende bodem te kennen. Er zijn enkele uitzonderingen waarbij dit niet noodzakelijk is: bij het toepassen van grond met de kwaliteitsklasse landbouw/natuur of baggerspecie met de kwaliteitsklasse 'niet verontreinigd'. Ook bij het toepassen in grootschalige toepassingen en het verspreiden van baggerspecie is een milieuverklaring bodemkwaliteit van de ontvangende bodem niet nodig. Het Omgevingsloket
Cruciaal onderscheid: Bij de laatste uitzonderingen moet de initiatiefnemer wel een milieuverklaring bodemkwaliteit hebben. Maar de initiatiefnemer hoeft deze verklaring niet actief aan het bevoegd gezag te verstrekken. Niet hoeven indienen is dus niet hetzelfde als niet hoeven hebben. Bij een controle door de omgevingsdienst of ILT moet u de MVB altijd kunnen tonen. Gelderseomgevingsdiensten
Specifieke situaties uitgelicht
Schone grond (klasse landbouw/natuur). Bij ≤ 50 m³ geldt geen meldplicht en hoeft de MVB niet te worden ingediend — maar u moet hem wel beschikbaar hebben. Bij > 50 m³ geldt wel een meldplicht, maar geen informatieplicht voor de ontvangende bodem.
Bouwstoffen. Voor thermisch gereinigde grond geldt, in geval van toepassing als grond, dat op de milieuverklaring bodemkwaliteit de emissiewaarden aan anionen worden vermeld. Dit is een aanscherping per 2025 die direct doorwerkt in de inhoud van de MVB. IPLO
Particulieren. Er zijn uitzonderingen waarbij degene die een partij toepast geen milieuverklaring bodemkwaliteit en een afleverbon hoeft te hebben. Het gaat om de volgende situaties: het toepassen van een partij grond of baggerspecie tot maximaal 25 m³ door particulieren — het gaat om het toepassen door natuurlijke personen die dit niet voor hun beroep of bedrijf doen. Omgevingswet
Tijdelijk uitplaatsen eigen grond. Bij tijdelijke uitname die terugkeert op exact dezelfde locatie zonder vermenging is geen MVB vereist. Zodra de grond elders terechtkomt of als ophoogmateriaal wordt gebruikt, geldt de MVB-plicht onverkort.
Meldtermijnen in het DSO
Situatie | Meldtermijn | MVB bijvoegen? |
Standaard toepassing grond/baggerspecie | 1 week voor aanvang | Ja — bij informatieplicht |
Sterk verontreinigde grond | 4 weken voor aanvang | Ja |
AVI-bodemas of immobilisaat | 4 weken voor aanvang | Ja |
Gereinigde grond (BRL SIKB 7500) | 4 weken voor aanvang (eerste keer) | Ja |
Schone grond ≤ 50 m³ | Geen melding vereist | MVB beschikbaar houden |
Schone grond > 50 m³ | 1 week voor aanvang | MVB beschikbaar houden |
Particulier ≤ 25 m³ | Geen melding vereist | Nee |
Gaat u meerdere partijen grond of baggerspecie toepassen op één locatie? Dan doet u één melding en één of meerdere informatieplichten per partij. OZHZ
Gevolgen als u de MVB niet heeft of te laat indient
Een informatieplicht zonder MVB(s) wordt afgekeurd. Starten zonder correcte melding is een overtreding van artikel 4.1265 Bal. Het bevoegd gezag kan het werk stilleggen via bestuursdwang of een last onder dwangsom. Blijkt achteraf dat de grond niet de kwaliteit had die de MVB aangaf, dan is de partij die heeft toegepast verantwoordelijk voor saneringskosten op grond van de zorgplicht.
Bewaarplicht: minimaal vijf jaar
De milieuverklaring bodemkwaliteit en de afleverbon bewaart de initiatiefnemer minimaal 5 jaar na het aanbrengen van de grond of baggerspecie. Bewaar ook het onderliggende rapport: zonder dat is de MVB niet controleerbaar en in handhavingstechnische zin vrijwel waardeloos als bewijsmiddel. Gelderseomgevingsdiensten
Veelgestelde vragen
Heb ik een MVB nodig als ik grond verplaats binnen mijn eigen terrein?
Het hangt af van de vraag of sprake is van een functionele toepassing. Tijdelijke uitname die terugkeert op dezelfde plek vereist geen MVB. Zodra grond elders terechtkomt of als ophoogmateriaal wordt gebruikt, is een MVB verplicht.
Is een partijkeuringsrapport hetzelfde als een MVB?
Nee. Een partijkeuringsrapport is het onderliggende onderzoek waarop de MVB wordt gebaseerd. De MVB zelf is het zelfstandige juridische document. Een partijkeuring alléén is niet voldoende onder de Omgevingswet.
Ik werk in een regio met lokale maatwerkregels. Gelden dan andere drempels?
De MVB-plicht zelf volgt uit het Bal en kan niet door gemeentelijke maatwerkregels worden afgeschaft. Wel kunnen maatwerkregels leiden tot strengere kwaliteitseisen of extra onderzoeksverplichtingen in specifieke gebieden.
Wat is het verschil tussen een meldplicht en een informatieplicht?
Een melding is het vooraf kennisgevingsmoment. Een informatieplicht is het aanleveren van inhoudelijke gegevens per partij inclusief de MVB's. Er zijn situaties waarbij een melding verplicht is maar geen informatieplicht geldt — maar ook dan moet u de MVB beschikbaar houden.
Bronnen: Bal art. 4.1265–4.1280 | Bbk hfdst. 2A | Rbk 2022 hfdst. 4, 5, 7 | IPLO iplo.nl/thema/bodem | DCMR december 2025 | Staatscourant 2025 nr. 42517
© 2025 Getzed B.V. | Geen juridisch advies. Raadpleeg wetten.overheid.nl en iplo.nl voor de actuele regelgeving.
Opmerkingen