Hoe vul ik een MVB-verklaring in voor grondverzet?

4 mei

6 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 12 mei

Een MVB-verklaring (voluit de milieuverklaring bodemkwaliteit) vult u in door de milieuhygiënische kwaliteit van uw grondpartij én de ontvangende bodem schriftelijk vast te leggen, gebaseerd op één van de vijf wettelijk erkende onderzoeksmethoden. De verklaring is vormvrij, maar de Regeling bodemkwaliteit 2022 schrijft exact voor welke gegevens erin moeten staan. Zonder een correcte MVB mag u uw grond niet toepassen.

Handhavende instanties constateren in de praktijk regelmatig dat milieuverklaringen bodemkwaliteit niet worden meegestuurd bij de informatieplicht. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet geldt: een partijkeuring of certificaat alleen is niet genoeg. In dit artikel leest u stap voor stap hoe u een correcte MVB opstelt, welk type het beste bij uw situatie past, en welke fouten u moet vermijden.

Wat is een milieuverklaring bodemkwaliteit?

De milieuverklaring bodemkwaliteit is een schriftelijke verklaring over de milieuhygiënische kwaliteit van een partij bouwstof, grond, baggerspecie, mijnsteen of vermengde mijnsteen of de (water)bodem. De verklaring is afgegeven op grond van het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) en is een wettig bewijsmiddel om aan te tonen dat aan de kwaliteitseisen is voldaan. Een milieuverklaring bodemkwaliteit is noodzakelijk om de partij te mogen toepassen overeenkomstig het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). IPLO

Vanaf 1 januari 2024 geldt de Rbk 2022, waarin de eisen voor en verantwoordelijkheden bij de afgifte van de MVB vollediger zijn uitgeschreven dan voorheen. Waar de verklaring vroeger soms als bijlage bij een partijkeuringsrapport werd ingediend, is ze nu een zelfstandig document dat bij elke informatieplicht in het DSO moet worden bijgevoegd.

De vijf typen MVB-verklaringen

Er zijn vijf verschillende milieuverklaringen bodemkwaliteit. Welk type gebruikt kan worden, hangt af van het onderwerp van de verklaring: bouwstof, grond, baggerspecie, mijnsteen of de ontvangende (water)bodem.

Type 1 : Verklaring op grond van een partijkeuring

Het meest gebruikte type voor vrijkomende grond en baggerspecie. De kwaliteit wordt vastgesteld via een partijkeuring (AP04) door een erkend laboratorium. Op basis van de analyseresultaten stelt de ontdoener of eigenaar de MVB op. Een erkenning is vereist voor het veldwerk en de analyse, maar niet voor het opstellen van de verklaring zelf.

Type 2 : Erkende kwaliteitsverklaring

Wordt afgegeven door erkende producenten die werken onder een Beoordelingsrichtlijn (BRL), zoals BRL 9321 of BRL 9335. De erkende kwaliteitsverklaring is een apart en uniek document dat elke unieke partij begeleidt, samen met de afleverbon. De verantwoordelijkheid ligt volledig bij de erkende producent. Brbs

Type 3 : Fabrikant-eigenverklaring

Bedoeld voor producenten die via een toelatingsonderzoek hebben aangetoond dat hun product structureel voldoet aan de kwaliteitseisen. De fabrikant-eigenverklaring is met ingang van 1 januari 2024 vormvrij en geldig voor maximaal vijf jaar. Rijkswaterstaat

Type 4 : Verklaring op grond van bodemonderzoek

Wordt gebruikt wanneer de kwaliteit via bodemonderzoek is vastgesteld (NEN 5740 of NEN 5720), met onderzoeksstrategieën zoals TOETS-S of KEU-I-HE. Toepasbaar voor zowel de herkomstlocatie als de ontvangende (water)bodem.

Type 5 : Verklaring op grond van een bodemkwaliteitskaart

Het is ook mogelijk om de milieuverklaring op grond van een (water)bodemkwaliteitskaart te gebruiken. Hierbij maakt de opsteller gebruik van een bodemkwaliteitskaart die de gemeente of de waterkwaliteitsbeheerder heeft vastgesteld. Voor deze verklaring gelden wel voorwaarden, zoals het uitvoeren van een vooronderzoek. IPLO

Twee verklaringen, niet één: herkomstlocatie én ontvangende bodem

Een van de meest gemaakte fouten bij grondverzet is dat er maar één MVB wordt opgesteld: namelijk die voor de toe te passen grond, terwijl ook de ontvangende bodem een eigen verklaring vereist. Bij toepassingen op de (water)bodem is het soms noodzakelijk om de kwaliteit van de ontvangende (water)bodem vast te stellen. In dat geval is ook een milieuverklaring bodemkwaliteit van de ontvangende bodem nodig.

Er zijn enkele uitzonderingen waarbij dit niet noodzakelijk is: bij het toepassen van grond met de kwaliteitsklasse landbouw/natuur of baggerspecie met de kwaliteitsklasse 'niet verontreinigd', en bij het toepassen in grootschalige toepassingen en het verspreiden van baggerspecie.

Wat moet er minimaal in een MVB staan?

De milieuverklaring bodemkwaliteit is vormvrij, maar de Regeling bodemkwaliteit 2022 schrijft wel voor wat er op de milieuverklaring bodemkwaliteit moet staan. Op basis van artikel 25d van het Besluit bodemkwaliteit vermeldt een MVB voor grond ten minste: IPLO

Welk type milieuverklaring bodemkwaliteit het betreft; voor elke relevante kwaliteitseis de gegevens waarop de verklaring is gebaseerd of een verwijzing naar een rapport; de herkomst van de grond of baggerspecie; en de hoeveelheid grond of baggerspecie, uitgedrukt in ton. IPLO
Aanvullend vermeldt een MVB voor grond ook de kwaliteitsklasse (landbouw/natuur, wonen, industrie, matig of sterk verontreinigd), concentraties van relevante verontreinigende stoffen, en (bij toepassingen in PFAS-gevoelige gebieden) het PFAS-gehalte. Vermeld tevens de naam van de opsteller, datum van afgifte, handtekening en het dossiernummer van het onderliggende onderzoeksrapport.

De persoon die de milieuverklaring bodemkwaliteit afgeeft, bewaart het rapport met de daaraan ten grondslag liggende documenten en een kopie van de milieuverklaring gedurende ten minste vijf jaar na het opstellen daarvan. OpMaat

Stap voor stap: een MVB invullen

Stap 1 : Zorg dat het onderzoek is uitgevoerd door een erkende instantie.

Voor de partijkeuring is een erkenning bodemkwaliteit vereist voor het veldwerk en de chemische analyse. Controleer dit via het erkendebodemintermediairs-register van Rijkswaterstaat.

Stap 2 : Stel de kwaliteitsklasse vast.

Het laboratorium analyseert de grond op het standaardonderzoekspakket (bijlage J, Rbk 2022) en toetst aan bijlage B. Controleer ook het PFAS-gehalte aan de lokale toepassingsnormen.

Stap 3 : Stel de MVB op als schriftelijk document.

Gebruik de wettelijke minimuminformatie. De verklaring is vormvrij, maar volledigheid is essentieel.

Stap 4 : Stel ook de MVB voor de ontvangende bodem op.

Gebruik de vastgestelde bodemkwaliteitskaart van de gemeente (na een NEN 5725-vooronderzoek dat de locatie niet verdacht is), of een bodemonderzoek conform NEN 5740.

Stap 5 : Dien melding en informatieplicht in via het DSO.

Log in met eHerkenning betrouwbaarheidsniveau 2 (EH2 of EH2+). Bij de activiteit 'Toepassen van grond of baggerspecie' kiest u voor de melding en voor informatie per toe te passen partij. De meldplicht moet altijd voor de start van de activiteit worden gedaan; zonder melding is de activiteit verboden. Gelderseomgevingsdiensten

Stap 6 : Bewaar alle stukken minimaal vijf jaar.

Vijf veelgemaakte fouten

De MVB voor de ontvangende bodem ontbreekt. Verreweg de meest voorkomende fout. Bij het indienen van een informatieplicht voor het toepassen van grond moet een milieuverklaring bodemkwaliteit worden meegestuurd, zowel voor de toe te passen grond als voor de ontvangende bodem. DCMR
Een verouderd of niet-erkend onderzoek als basis. Als het onderzoek niet meer representatief is voor de actuele samenstelling, is de MVB niet geldig.
PFAS-gehalte ontbreekt. In grote delen van Nederland gelden aanvullende PFAS-normen via de lokale bodemkwaliteitskaart of toepassingskaart.
Onduidelijke of ontbrekende verwijzing naar het onderzoeksrapport. Zonder rapportnummer en datum is de verklaring niet controleerbaar en daarmee niet rechtsgeldig.
MVB ondertekend door de verkeerde partij. Voor de erkende kwaliteitsverklaring (type 2) ligt de verantwoordelijkheid uitsluitend bij de erkende producent.

Speciale situaties: PFAS en de MVB

In regio's met aantoonbare PFAS-belasting in de bodem, waaronder delen van Zuid-Holland en de Gelderse Vallei , gelden via gemeentelijke PFAS-toepassingskaarten aanvullende zones met strengere normen. Wanneer PFAS-gehalten boven bepaalde drempelwaarden worden gemeten op de herkomst- of toepassingslocatie, volstaat de standaard MVB op basis van de bodemkwaliteitskaart niet. Controleer altijd de actuele PFAS-toepassingskaart van de gemeente of omgevingsdienst in uw regio vóórdat u de MVB afgeeft.

Veelgestelde vragen

Moet ik een erkend adviseur inschakelen om een MVB op te stellen?

Niet verplicht. Bij de andere typen milieuverklaringen bodemkwaliteit mag iedereen de milieuverklaring bodemkwaliteit afgeven. Gronddocs helpt met zijn tool ondernemers de MVB verklaringen op de juiste manier te maken en op te slaan. Het ligt voor de hand dat de ontdoener of de eigenaar of iemand die in opdracht daarvoor werkt de milieuverklaring bodemkwaliteit afgeeft. Een erkenning is alleen vereist voor het veldwerk en de analyse. Wel is het sterk aan te raden een adviseur in te schakelen, omdat een onjuiste verklaring leidt tot afwijzing van uw informatieplicht in het DSO. IPLO

Hoe lang is een MVB-verklaring geldig?

De Rbk 2022 schrijft geen vaste geldigheidsduur voor aan de MVB als zodanig. De verklaring moet wel representatief zijn voor de actuele kwaliteit van de partij. De fabrikant-eigenverklaring heeft een maximale geldigheidsduur van vijf jaar. Bewaar alle stukken minimaal vijf jaar na opstelling.

Kan één MVB gelden voor meerdere vrachtwagens of deelpartijen?

Ja, mits de partijkeuring of het onderzoek representatief is voor de gehele hoeveelheid en de hoeveelheid in ton op de verklaring staat. Per afzonderlijke deellevering wordt doorgaans een afleverbon meegestuurd die naar de MVB verwijst.

Dit artikel is opgesteld door Getzed op basis van de meest recente wet- en regelgeving (Omgevingswet, Rbk 2022, Bal) zoals van kracht per 1 januari 2024. Raadpleeg altijd de geldende tekst op wetten.overheid.nl en iplo.nl. Dit artikel bevat geen juridisch advies.